آخرین خبرها
خانه / مقالات / آشنایی با فایل ها

آشنایی با فایل ها

اولین هندپیس های اندودونتیک با هدف کاهش زمان و آسان کردن مراحل درمان ریشه در بیش از 100 سال گذشته معرفی شدند.

از سال 1885 با معرفی گیتس گلیدن که به وسیله هندپیس هوایی و پدال پایی کار می کرد، استفاده از وسایل چرخشی در درمان ریشه فزونی یافته است.

تا سال 1960 وسایل درمان ریشه به وسیله کربن استیل تولید میشدند.

امروزه از آلیاژ های فولاد ضد زنگ به طور گسترده ای برای ساخت وسایل درمان ریشه استفاده میشود.

آلیاژهای استنلس استیل قدرت برش بیشتری دارند و در مقایسه با کربن استیل میتوانند به راحتی بدون هر گونه آسیب فیزیکی استریل شوند.

آلیاژ نیکل تیتانیوم برای اولین بار در  سال 1962 معرفی شد.

این آلیاژ قابلیت حفظ شکل بسیار بالایی دارد و این ویژگی سبب کاربرد وسیع این آلیاژ در رشته های مخالف پزشکی و مخصوصا دندانپزشکی گردیده است.

در سال 1984 نسل جدیدی از هندپیس هایی که تا حدودی حرکات ارتجاعی داشتند و برای درمان ریشه مناسب تر بودند با عنوان سیستم canal finder  به وسیله guy levy معرفی شدند.

نسل بعدی هندپیس های درمان ریشه با هدف اصلاح حرکات طراحی شدند که از بین آنها میتوان به هندپیس excalibur ,مناسب برای حرکات نوسانی طرفی و endoplaner, مناسب برای حرکات فایلینگ مستقیم نام برد.

در سال 1988 وسایل مورد استفاده در کانال ریشه از جنس نیکل تیتانیوم به منظور غلبه بر سختی وسایل از جنس استنلس استیل معرفی شدند.

این آلیاژ ضریب ارتجاعی 2 تا 3 برابر و مقاومت بالاتری به خوردگی نسبت به وسایل از جنس استنلس استیل دارد.

آلیاژ مورد مصرف در روت کانال از 55 درصد وزنی نیکل و 45 درصد وزنی تیتانیوم تشکیل شده است.

از زمان معرفی این وسایل ،طراحی های متنوع با ویژگی های مطلوب تر در حال گسترش هستند.

اخیرا نسل جدیدی از آلیاژ NITI  به نام  M-wire به بازار معرفی شده است که یک پروسه ترمومکانیکال مخصوص را طی میکند.

از مزایای این آلیاژ نسبت به آلیاژ NITI معمولی ،میتوان به ضریب کشسانی کمتر،انعطاف پذیری بالاتر و مقاومت بیشتر آن در مقابل cyclic fatigue اشاره کرد که منجر به کاهش خطر شکست این وسایل میگردد.

اغلب فایلهای روتاری با فرآیند grinding ساخته می شوند.

هرچند برخی از انواع فایل های روتاری با فرآیند قلم زنی لیزری وبا تغییرشکل پلاستیک تحت حرارت تولید میشوند .

با این روش های تولید،برق زدن فلز(metal flash )وروی هم پیچ خوردن فلز (rollover)شایع است وتلاش شده است باپرداخت الکتریکی  (electro polishing )سطح و پوشاندن آن با نیتریت تیتانیوم کیفیت سطحی فایل ها بهبود یابد .

تغییرات طراحی در وسایل اندودونتیک با هدف جلوگیری از خطاهای حین کار،افزایش کارایی و بهبود کیفیت شکل دهی کانال صورت می پذیرد.

از متغیرهای موثر بر شکست فایل میتوان :شعاع و زاویه انحنای کانال،اندازه و سطح مقطع فایل،سرعت چرخش فایل،طراحی،تکنیک و تجربه عمل کننده،گشتاور فایل ،خصوصیات سطحی فلز و خواص متالوژی آلیاژ نیکل تیتانیوم نام برد.

دو عامل اصلی در شکست فایل های روتاری عبارتند از :

Cyclic fatigue

Tortional fatigue

Cyclic fatigue

پروسه شکست فایل مرتبط با استرس های مکرر است و عامل اصلی در شکست فایل محسوب میگردد.

مقاومت به شکست در اثر Cyclic fatigue با شمردن تعداد چرخش های فایل قبل از شکست در یک کانال مصنوعی به دست می آید.

برخی مطالعات بیان میدارند که تفاوت در میزان cyclic fatigue resistancy به دلیل تفاوت در طراحی و تکنیک های ساخت کارخانه ای مانند heat treatment, machining وSurface treatment میباشد.

نوع دوم

Tortional fatigue strength

یعنی توان چرخش فایل قبل از شکستن در کانالهای انحنا دار که torsional fatigue افزایش می یابد،کاربرد دارد.

اگرچه هر دوی این شکست ها به صورت هم زمان در کلینیک رخ می دهند اما عامل اصلی شکستCyclic fatigue است.

شکست وسیله با یک ترک آغاز میگردد.شروع ترک معمولا در یک سطح رخ میدهد.

این امر به ویژه زمانی اهمیت می یابد که ترک در نقاط تنش حین ماشین کاری قرار گیرد.

بنابر این برخی از تولید کنندگان برای حذف خراش های ناشی از ماشینکاری به منظور افزایش مقاومت به شکست،از فرایند الکترو پالیش استفاده میکنند و جالب اینست که تاثیر مفیدی نیز بر روی قدرت برندگی فایل دارد.

فایل های خانواده m3    (که شامل 7 نوع فایل است) ار فرآیند الکترو پالیش بهره میبرند.

در ادامه نکاتی ارائه میشود که میتواند منجر به بهبود شرایط استفاده از فایل ها گردد.

کاهش تفاوت میان حداقل و حداکثر قطر فایل باعث میگردد که گشتاور مورد نیاز برای چرخش قطر بزرگتر از محدوده تغییر شکل پلاستیک قطر کوچک تر خارج نشود و شکست در وسیله رخ ندهد.

فاصله میان نوک فایل با حداکثر قطر آن میتواند کاهش یابد تا گشتاور مورد نیاز بیشتر از استحکام بخش های مختلف فایل نباشد.

تیپر صفر یا موازی میتواند برای کانال های کرودار استفاده گردد تا قسمت اپیکال کانال بدون تجمع استرس و داری آماده سازی گردد.

کاهش تعداد فلوت ها م مارپیچ ها میتواند از گشتاور اضافی که منجر به تجمع دبری ها میگردد جلوگیری کند.

وسیله تا زمانی میتواند موثر باشد که فلوت های آن از دبری پر نشده باشد.

لذا تمیز کردن مرتب فلوت ها از دبری علاوه بر افزایش  کارآمدی وسیله از شکستن آن نیز جلوگیری میکند.

نواحی land باید کوچک باشد تا سایش سطح کانال کاهش یابد.

میتوان به فایل سطح مقطع غیر قرینه داد تا محور مرکزی کانال های کرو دار حفظ شود.

تعداد فلوت ها با helix angle مشابه میتواند کاهش یابد تا از پیچ شدن فایل در کانال جلوگیری شود.

زاویه cutting مثبت میتواند آماده سازی کانال را ارتقا بخشد. لبه های برنده فایل میتوانند به سمت بیرون فایل پخش شوند. کانال ها بهتر است در طول محور فایل برش یابند تا از شکست آنها جلوگیری شود.

فایلهای نیکل تیتانیوم روتاری نسبت به فایل های استنلس استیل مزایای زیادی همچون ضریب کشسانی کمتر ،قابلیت و سرعت و انعطاف پذیری شکل دهی برتر کانال،موفقیت بالاتر نتیجه درمان ریشه،ترانسپورت کمتر. ..دارند.

Schsfer

و همکارانش گزارش کردند که وسایل روتاری hero و flexmaster  بهتر از وسایل استنلس استیل مرکزیت کانالهای کرودار را حفظ میکنند.

اما فایلهای روتاری نیکل تیتانیوم اشکالاتی هم دارند.خطر شکستگی در حین کار و معمولا به صورت ناگهانی و بدون نشان دادن علامت آشکاری از تغییر شکل دائمی و نیز احتمال ایجاد ترک در ریشه دارند.

متغیرهای بسیاری در ارتباط با شکست فایل در ارتباط هستند.از جمله:شعاع و زاویه کرو، اندازه و سطح مقطع وسیله،سرعت چرخش،طراحی،گشتاور،خواص سطحی و متالوژی  آلیاژ و تکنیک و تجربه عمل کننده.

که این فاکتور آخری مهمترین فاکتور در شکستن فایل های روتاری است.

نتایج مطالعات شکستگی تاخیری و اولیه در طول آماده سازی کانال با هم متفاوت هستند.

و این به دلیل میزان حذف میکرو ارگانیسم ها و شستشو و ضد عفونی کانال میباشد.

هر چه در انتهای فایلینگ و شستشو و انتهای اپکس فایل بشکند ،وضعیت بهتر است.و قطعه شکسته قبل از آماده سازی کافی مانع از شستشو و ضد عفونی کافی کانال میگردد.

در عوض خوردگی وسیله در داخل کانال میتواند غلظت یونی محیط را تغییر داده و مانع رشد میکرو ارگانیسم ها گردد.و این تنها سود قطعه شکسته در کانال است!

در دو حالت توصیه به در آوردن وسیله شکسته میشود:

1.بخش تاجی قطعه شکسته قابل مشاهده باشد.

2.در قسمت اپیکال قطعه شکسته آلودگی میکروبی وجود داشته باشد که ناشی از آماده سازی ناکافی میباشد.

و نیز در سه حالت توصیه به عدم خروج قطعه شکسته میشود:

1.در صورتی که تشخیص، پالپیت غیر قابل برگشت باشد ولی هنوز آلودگی به کانال نرسیده باشد.

2.در صورتی که شکست وسیله تاخیری بوده و آماده سازی و ضد عفونی کافی کانال صورت گرفته باشد.

3.در صورتی که قطعه شکسته در سمت اپیکالی کرو کانال باشد که احتمال خروج موفق آن اندک است.

هندپیس های مورد استفاده برای کار با فایل های روتاری در سه تیپ وچود دارند.:

الف full rotary hand piece که معمولا latch grip هستند.

ب reciprocating /quarter hand piece

ج special hand piece با ضربات عمودی

این سه نوع هندپیس به دو شکل الکتریکی و air driven وجود دارند.

در یک مطالعه بر روی این دو نوع مشاهده شد که اختلاف معنی داری میان  distortion و شکست فایلها در سرعت 150 دور در دقیقه  این دو نوع هند پیس وجود ندارد.

اما تعیین و حفظ سرعت و قدرت در هندپیس های air driven نسبت به انواع الکتریکی مشکل تر است.

به همین دلیل بهتر است از هندپیس های الکتریکی استفاده شود.

سه روش استفاده برای فایلهای روتاری در کانال پیشنهاد گردیده است :

1.روش Buchman :قراردهی فایل با نیروی اپیکال اندک تا وسیله ثابت گردد.سپس حرکات کشیدن و تکرار حرکات .این روش در سیستم race استفاده میشود.

2.استفاده از وسایل با حرکات up and down با تماس اندک و تکرار حرکات تا رسیدن به طول کارکرد.

3 .روشbrushing :برای سیستم protaper استفاده میگردد.به جای حرکات عمودی ،فایل با حرکات طرفی با تماس با دیواره ها وارد کانال می شود.این حرکات با rake angle مثبت و سفتی بیشتر وسیله اثر برنده بیشتری را از خود نشان میدهد.

از این روش برای گیتس گلیدن هم استفاده میشود.

امروزه به کارگیری این روش در سیستم Mtwo میزان خستگی وسیله را کاهش داده است.

گفتنی است برای استفاده از فایلهای خانواده M3 بهتر است ترکیبی از روشهای 2 و 3 به کار گرفته شود.

دو نوع تکنیک اصلی آماده سازی کانال وجود دارد:

1.step back

2.crown down

1.step back

این تکنیک اغلب در وسایل دستی استفاده میگردد.ابتدا طول کارکرد و فایل اولیه با توجه به ابعاد کانال و نوع دندان مشخص میگردد.

سپس ناحیه اپیکال تا سه شماره بعد از فایل اولیه به طول کارکرد آماده سازی می شود و این شماره فایل به عنوان فایل اصلی (Master apical file=MAF ) انتخاب میشود.

سپس فایل با شماره بعدی با طول یک میلیمتر کمتر از طول کارکرد جهت آماده سازی انتخاب می شود.

مجددا MAF برای صاف کردن پله ایجاد شده به طول کارکرد استفاده میشود.

فایل بادوشماره بعد ازMAF بادو میلیمترطول کمترازطول کارکرد استفاده شده وسپس مجددا MAF استفاده می شود.

به همین ترتیب آماده سازی ادامه می یابد تا طول کارکرد به ناحیه کرونال برسد.

CROWN DOWN:

در بیشتر سیستم های فایل های روتاری از این تکنیک استفاده میشود.

در این تکنیک ابتدا قسمت کرونالی ریشه با فایل بزرگتر آماده سازی شده و پس از آن فایل کوچکتر برای آماده سازی قسمت اپیکالی استفاده می شود.

علت اصلی استفاده از این تکنیک جلوگیری از فشار زیاد وسایل روتاری در اصطکاک با دیواره هاست که خطر شکستگی فایل را می کاهد.

یکی از علل شکست وسایل taper lock (قفل شدن فایل در داخل کانال به دلیل نزدیکی تیپر وسیله با کانال)است.

در این حالت فایل میشکند.

در تکنیک کراون داون فایل کوچک باید قبل از رخداد taper lock  استفاده گردد

از طرفی  باید از فشردن فایل بزرگ برای رسیدن به طول کارکرد اجتناب گردد.

10 قانون استفاده از فایل های روتاری:

  1. انجام یک Access cavity صحیح

2.استفاده passive و بدون فشار .در صورتی که مقاومتی احساس شد باید بلافاصله عمل را متوقف کرد و با وسایل دستی از جنس استنلس استیل glide path تامین شود.

3.کانال با آناتومی مشکل باید تعیین شود و با دقت بیشتری از وسیله استفاده گردد.

4.از فایلها نباید بصورت بیش ازحد (over use ) استفاده گردد.یکباراستفاده از فایلها ایمن ترین حالت ممکن است.

البته استرس وارد به فایل به انتخاب مورد هم بستگی دارد. برای مثال کانالهای باریک یا با کرو شدید استرس بیشتری به فایل ها وارد میکنند.

5.بیشتر موارد شکست در ابتدای یادگیری رخ میدهند و دندانپزشک باید آموزش عملی کافی در خصوص استفاده از فایل ها دیده باشد.

6.از وسایل روتاری نباید برای عبور از لج( ledge)استفاده کرد.

7.نباید از تمام طول برنده فایل روتاری استفاده کرد.چون منجر به قفل شدن فایل در داخل کانال میگردد.

8.از تغییر جهت ناگهانی وسیله باید اجتناب شود.

9.مشاهده دقیق وسایل ضروری است و باید ذکر گردد که وسایل نیکل تیتانیوم حافظه عالی دارند و خمیدگی آنها قبل از استفاده مجدد باید صاف گردد.

10 طول کارکرد باید دقیقا تعیین شود.

شروع آماده سازی کانال با فایل:

به طور کلی قبل از استفاده از وسایل روتاری، کانالها باید به وسیله فایل دستی و عمدتا k-file با سایز دستی 10 یا 15 بررسی شوند.

من نمیگویم آماده سازی شوند.

چرا که معتقدم برای میکروبها، فایلهای سایز کوچک دستی همانند یک گریدر هستند و میکروبهای موجود در کانال را به ماورای اپکس ممکن است پوش کنند.

به این فایلها ،مسیر یاب میگویند.و باید بدون کرد قبلی یا pur curve  به کار روند.

در برخی سیستم ها فایلهای مسیر یاب ارائه شده است.

مانند profinder

Dentsply

Maillefer

M3

استفاده یا عدم استفاده از لوبریکانت در داخل کانال:

کارخانه ها استفاده از لوبریکانت ها(هیپوکلریت و EDTA متداول هستند) را قبل از استفاده از وسایل توصیه کرده اند.

این امر میتواند منجر به کاهش اصطکاک و torsional load گردد.

البته نشان داده.شده است که استفاده از EDTA یا RcPreb  به دلیل تداخل با عمل هیپوکلریت منجر به افزایش  torque میگردد و یکی از اینها و ترجیحا هیپوکلریت باید استفاده شود.

ابزارهای چرخشی niti بسیار بهتر از فایلهای دستی کانال را آماده میکنند.

در پروسه آماده سازی کانال ابتدا باید از فایل دستی و فایل روتاری مسیر یاب شروع کرد.

سپس گشاد سازی ناحیه تاجی کانال با orifice shaper صورت میگیرد.

شستشو دادن کانال و پاکسازی کانال مرتب باید انجام شود.

در این مراحل مواد لغزاننده میتواند در جلوگیری از مسدود شدن ناحیه  اپیکال کمک کنند.

اکنون با رادیوگرافی یا اپکس لوکیتور طول کارکرد مشخص میگردد.

سپس گشاد سازی ناحیه اپیکال تا اندازه مورد نظر ادامه می یابد.که روشهای متفاوتی دارد مانند:

Apical stop

And

Apical taper

به شستشوی فراوان و تکرار زیاد آماده سازی با یک فایل کوچک تر در طول کار ممکن است نیاز باشد.و در برخی موارد دندانپزشکان باید از روشهای خلاقانه و ترکیب step back یا crown down استفاده کنند.

وسایل لایت اسپید  (ls )

این وسایل در اندازه های مختلف از 20 تا 140 موجودند و طراحی شبیه به دریل های گیتس گلیدن دارند.

از آغاز معرفی ابزارهای لایت اسپید راهنمای استفاده ارائه شده توسط سازندگان تغییر کرده است.

پس از تهیه حفره دسترسی و پره فلیر ناحیه کرونال با یک فایل بزرگ، اقدام به تعیین working length  میشود.

سپس اپیکال با k. File  15 تا مرحله loose شدن فایل در کانال گشاد میشود.

سپس ابزارهای L’s به طور آهسته در طول کارکرد پیش برده میشوند.

اولین ابزار با تیپر 6% 4mm کوتاهتر از طول کارکرد استفاده میشود.

سپس ابزارهای بعدی با تیپر 4% به طول کارکرد میرسند.

همانند روش دستی یک فایل به عنوان

Master apical rotary

انتخاب میگردد.

سپس شکل دهی وسط ریشه توسط ابزارهای L’s بزرگتر به صورت پی در پی انجام میشود.

در نهایت MAR برای تکرار مراحل اصلی در طول کار و به طول کارکرد استفاده میشود.

MAR 

مرتب بین فایل های دیگر استفاده میشود تا glide path برقرار باشد.

تمام ابزارهای لایت اسپید با یک حرکت اپیکالی آهسته و پیوسته (brushing ) با دامنه 2 تا 3 میلیمتر به صورتی که فایل برای یک ثانیه با دیواره درگیر باشد،انجام میشود.

سرعت:1500 تا 2000 rpm

گشتاور خداقل

برخی از مزایای این سیستم:

1.آلیاژ این سیستم نیکل تیتانیوم بوده و انعطاف پذیری بالایی دارد و قادر است به  راحتی از کروهای شدید داخل کانال بگذرد.

2.بدنه این سیستم به صورتی طراحی شده که در صورت شکست از ناحیه بالایی نزدیک شنک بشکند که قابلیت مشاهده و درآوردن قطعه شکسته را راحت میکند.

3.تکنولوژی ساخت این وسایل بر خلاف وسایل روتاری grinding نبوده و وجود دو لبه برنده در نوک آن دقت و کارآمدی بیشتری به وسیله می دهد .

این سیستم در سایز های مختلف موجود است.

🔵سیستم profile

این سیستم از سال 1996 توسط کارخانه Dentsply به بازار معرفی شد و به دلیل لبه رادیال غیر برنده ایمنی بالایی دارد.

از مزایای این سیستم میتوان به وجود تیپرهای متفاوت از 2% تا 8%  اشاره کرد.

همچنین انعطاف پذیری بالای این فایلها اجازه شکل دهی مناسب کانال به ویژه در یک سوم اپیکالی کانال را میدهد.

این فایلها در طول های متفاوت 19 ،21،25،31 میلیمتری موجود است.

الگوی اصلی استفاده از profile  تکنیک crown -down است.

و این الگو با تفاوت های اندک در سیستم های

Flex Master    

K3

Hero642

مشابه است.

باید متذکر شد که دستور العمل کارخانه ها در بعضی مناطق متفاوت است.

دندانپزشکان جهت کار با این فایلها باید دستورالعمل کارخانه را با دقت مطالعه کنند.

ضمن اینکه لازم به ذکر است که موفقیت برخی از این دستورالعمل ها از نظر علمی قابل تایید نیست.

جهت آماده سازی کانال با profile  و سیستم های مشابه ابتدا گشادسازی ناحیه کرونال صورت میگیرد. سپس طول کانال مشخص میگردد.

یک مسیر لغزنده ی باز با توجه به آناتومی کانال بوسیله K. File های سایز 15 تا 20 ایجاد میشود.

اگر اندازه ی کانال محدود بود،آماده سازی کانال با تیپرهای 6% و سایز کوچک فایل انجام میشود.

در کانالهای کوچکتر بعد از تیپرهای 6% از تیپرهای 4% با سایز کوچک فایل استفاده میشود.

آماده سازی اپیکال هم از طریق حرکات موجی و هم از طریق روش step back انجام می شود.

ابزارهای profile با تیپر 2 درصد بدلیل مقاومت بالا به خستگی دوره ای،برای استفاده در نواحی اپیکالی با پیچ تند مفید می باشند.

زمانی که یک ناحیه اپیکالی با اندازه ی مناسب توسط یک تیپر به دست آمد،آماده سازی انجام شده است.

تکرار مراحل توسط یک ابزار دستی کوچک در طی آماده سازی نیز توصیه شده است.

🔵سیستم protaper

این سیستم از طراحی دقیق ،انعطاف و قدرت برش بالایی برخوردار است.

انعطاف بالای آن قابلیت عبور فایل از همه نوع کروی را میدهد. نوک غیر برنده و گرد فایل نیز اجازه مسیریابی داخل کانال را به فایل می دهد.

تیپر این فایل ها بر انعطاف پذیری و قدرت برش آنها می افزاید،ضمن آنکه خستگی و نیروی torsional  وارد بر فایل را می کاهد.

کاهش تعداد پیچ ها در این سیستم منجر به حذف موثر دبری میگردد.طراحی دسته فایل به صورت کوتاه استفاده از آنرا در دندانهای خلفی آسان میکند.

بر خلاف ابزار چرخشی دیگر niti ،فایل پروتیپر به همراه کمپانیvdw اروپا از روش متداول  کراون داون تبعیت نمیکنند.

فایلهای دستی سایز 10 و 15 مطابق با کرو کانال پره کرو داده میشود و به عنوان فایل جست و جو کننده ی مسیر که وجود یک مسیر هموار و قابل تجدید و لیز را تایید میکند،وارد کانال و مخصوصا دو سوم کرونال میشود.

البته طول تقریبی کانال هم با این فایل ها تعیین میشود.

این مرحله برای فایل های پروتیپر که side cutting بوده و نوک شکننده و ظریفی دارند،ضروری است.

سپس  کانال  لبریز از مواد شستشو دهنده (ترجیحا هیپوکلریت سدیم)شده و فایلهای شکل دهیs1  و  s2 و sx  (که اریفیس شیپر است) به صورت غیر فعال برای شکل دهی اریفیس و حذف عاج های مسدود کننده مسیر تا رسیدن به طول تقریبی اولیه  و مرتب و متناوب استفاده میشود.

از فایل دستی 10 هم برای حفظ پتنسی کانال و حذف دبری ها بین فایل های روتاری استفاده میشود.

حال از اپکس لوکیتور و رادیو گرافی برای تعیین طول دقیق کانال استفاده میشود.

مجددا از فایل های s1   و  s2   استفاده میشود.

لازم به ذکر است نوع حرکت در این فایل های شکل دهنده به صورت شناور  floating ومسواکی  brushing میباشد.

حال نوبت به فایلهای تمام کننده یا finishing  میرسد که با حالت nonbrushing  و غیر فعال و با طول کارکرد ،به کار برده میشود.

البته Recapitulation با فایل دستی و شستشوی فراوان مرتب انجام میشود.

ضمنا فینیشینگ  میتواند با یک یا چند فایل تمام کننده پایان یابد.

🔵سیستم M-TWO

روش آماده سازی با آنها مشابه PROTAPER بوده اما نوک فعال دارند و به طول کارکرد از آنها استفاده میگردد.

این فایل ها با تیپرهای 4%  5%   6%   7%   و در سایزهای 10 تا 40 موجودند که بسته به اندازه اپیکال کانال مورد استفاده قرار میگیرند.

برای شکل دهی کانال تنها یکبار استفاده از هر فایل به طول کارکرد کافی است. بنا بر این رو آماده سازی این نوع سیستم نوع تغییر یافته ای از روش STEP BACK  است. زیرا تمامی فایل ها به طول کارکرد وارد کانال میشوند و نیاز به کاهش طول کارکرد ندارند. این سیستم به دلیل هسته مرکزی کوچک از انعطاف پذیری بالایی برخوردار است.

🔵سیستم Flex Master

این سیستم سه تقارب 2%   4%   6%   و نوع گرد و غیرفعال دارد.

فایلهای مجزا برای شکل دهی ناحیه کرونال از دیگر مزایای این فایل ها است.

تکنیک آماده سازی کراون داون است.

فایلهای این سیستم سه سطح ساینده دارد که موقعیت فایل را در مرکز کانال حفظ میکند.

نوک فایل گرد و غیر برنده است که خطر ledge را کاهش میدهد.

هسته مرکزی قطور فلزی در این سیستم استحکام بالا و انعطاف پذیری کمتر آنها را باعث شده است.

🔵سیستم HERO 642

از اولین فایلهای روتاری عرضه شده به بازار است.

عدد 642  نشان دهنده سه تیپر 6%   4%   2%  است.

هسته مرکزی قطوری دارد که استحکام فایل را می افزاید.

نوک گرد و غیر برنده دارد.

تکنیک آماده سازی در این سیستم،کراون داون است.

امروزه سیستم hero shaper نیز به بازار معرفی شده است که نوع بهبود یافته قبلی است.و از مزایای آن میتوان به کاهش طول دسته برای دسترسی به نواحی خلفی و انعطاف پذیری بیشتر اشاره کرد.و در آن دو تیپر 4%  و 6%  وجود دارد .بنابر این آماده سازی به تعداد.کمتری فایل نیاز دارد.

علاوه بر این دو نوع فایل جدید هم به این سیستم اضافه شده اند:

1.endo flare

فایلی با طول 15 و لبه برنده 10 میلیمتر که سایز 25 و تیپر 12% دارد و برای باز کردن اریفیس و موانع کرونالی استفاده میشود و چون انعطاف پذیر نیست در نواحی کرو دار کانال نباید استفاده شود.

2.Hero apical

فایلی که تنها 4 میلیمتر انتهای آن برنده است و برای مواردی که خطر strip perforation وجود دارد استفاده میگردد.

🔵سیستم Reciproc

از سیستم های تک فایل موجود در بازار ایران است.

از مزایای آن میتوان به کاهش زمان و آسانی استفاده اشاره کرد.

حرکت reciprocal  این وسیله استرس های وارد بر آن را کاهش داده و خطر cyclic fatigue و شکست وسیله را کاهش میدهد.

علاوه بر آن این نوع حرکت موقعیت فایل در مرکز کانال را حفظ میکند.

همچنین تکنولوژی ساخت  فایل با سیستم M.wire  انعطاف پذیری وسیله را می افزاید.

این سیستم توانایی عبور از کروهای شدید کانال و درمان مجدد یا ری اندو را نیز دارد.

قطر انتهای اپیکال فایل در سه سایز 25    40   50  موجود است.

و همچنین تیپرهای 4% و  6% که دندانپزشک متناسب با سایز کانال اندازه و تیپر مورد نظر را انتخاب میکند.

حرکت reciprocation به صورت clockwise  120 و 60 درجه   contra clock wise  است.

🔵سیستم One shape

این وسیله لبه برنده مثلثی در ناحیه اپیکال و دو لبه برنده در ناحیه کرونال دارد.

از اینرو لبه برنده از سه لبه برنده به دو لبه برنده تغییر میکند که یک برندگی حداکثری ایجاد میکند.

این وسیله با حرکت rotation عمل آماده سازی را انجام میدهد.

این سیستم تنها از یک فایل روتاری با سایز 25 و تیر 6% استفاده میکند.

🔵سیستم  (Neoniti  (Neolix

این وسیله با حرکت روتیشن عمل آماده سازی را انجام می دهد 

انعطاف پذیری خوب و قابلیت حفظ شکل و دریافت precurve  دارد.

دارای دو عدد فایل A1  و  C1  است .

فایل C1 10 میلیمتر طول سایز 25 و تیر 12%  است و جهت گشاد سازی ناحیه کرونال و حذف موانع عاجی استفاده میگردد.

فایل A1 فایلی 25 میلیمتری با سایز 25 و تیر 8%  است و جهت آماده سازی نواحی میانی و اپیکال کانال استفاده میگردد.

از مزایای این فایلها قابلیت استفاده جهت retreat ,انعطاف پذیری بالا ،سایندگی مناسب،نوک گرد و غیر فعال ،عدم قفل شدن در داخل کانال و مقاومت به شکست را میتوان نام برد.

🔵سیستم Race

نوک فایل گرد و غیر برنده بوده و طراحی فایل به نحوی است که کمتر در کانال قفل شود .این امر به دلیل طراحی متغیر پیچ ها بر روی بدنه فایل است.

سطح فایل به روش الکتروشیمیایی پالیش شده است.

طراحی فایل به نحوی است که امکان bypass نمودن قطعه شکسته وجود داشته باشد. (البته این مسئله هر چه نزدیکتر به اپکس اتفاق بیفتد سخت تر و گاهی غیر ممکن میگردد.)

این سیستم را میتوان به روش کراون داون یا استپ بک به کار برد.

تیپرهای 2% تا 8% دارد.

اریفیس شیپر های با طول 19 میلیمتر و سه تقارب 6%   8%   10%  دارد.

برای کانالهای با کرو شدید دارای یک ست مجزا به نام xtreme Race  است.

سیستم های Bio Race از زیرمجموعه این سیستم برای آماده سازی کانال تا شماره های بالا طراحی شده است و تمام فایل ها به طول کارکرد به کار می روند.فایلها با تماس ملایم با دیواره کانال و با حرکت رفت و برگشتی به کار گرفته میشوند.

سیستم i Race زیرمجموعه دیگر است و کاربرد آن مثل Bio Race است با این تفاوت که به جای 5 فایل ،سه فایل وجود دارد.

از دیگر زیر مجموعه های این سیستم که گویا باز هم برای کانالهای با کرو خیلی شدید است، Bio Race red sequence وI Race Plus هستند.

🔵سیستم  (Self adjusting file (SAF

این سیستم دارای طراحی خلاقانه است.

بر خلاف سایر سیستم های روتاری، هسته مرکزی ندارد و از پره های سنباده ای شکل متعدد تشکیل شده است که بافشار خفیفی وارد کانال شده و با ویبراسیون عمودی و خاصیت سایندگی منجر به گشاد سازی کانال میشود.

این سیستم فوق العاده انعطاف پذیر است، ازینرو قابلیت حفظ شکل کانال و تثبیت موقعیت کانال در مرکز را دارد.

طراحی خاص و توری مانند فایل اجازه شستشوی همزمان  با فایلینگ کانال را میدهد.

بررسی هیستولوژیک کانالهای آماده شده با فایل SAF توانایی بالای این فایل در حذف پالپ را در مقایسه با سیستم پروتیپر نشان داده است.

از دیگر مزایای این سیستم اینست که در صورت شکستن پره های  فایل،این قطعات شکسته شده بسیار کوچک بوده و نیاز به خارج کردن ندارند و خود فایل به صورت مستقل قابل استفاده خواهد بود.

این سیستم میتواند شکلش را با آناتومی کانال منطبق سازد و فشار ملایمی به دیواره ها وارد آورد.

حرکات ویبره و رفت و برگشتی آن مانند سنباده عمل کرده و عاج را به صورت circumferentially بر میدارد.

زمان آماده سازی کانال با این فایل بر اساس ادعای کارخانه و به اندازه فایل 40 در اپیکال، حدود 4 دقیقه است.

بر اساس مطالعات،موفقیت این سیستم در پاکسازی بویژه در کانالهای دشوار  بیشتر از سایر سیستم ها بوده است.

🔵 اثر شستشو دهنده های کانال بر فایل روتاری

در طول درمان ریشه استفاده از وسایل به تنهایی قادر به پاکسازی کامل کانال نیست.بنابراین استفاده از یک محلول شستشوی  کارآمد لازم است.

هیپوکلریت سدیم به دلیل زمان اثر کوتاه و قابلیت ضدعفونی و حل کردن ترکیبات آلی بهترین محلول برای شستشوی کانال است.

بی نظمی های سطحی فایل راه دسترسی مواد خورنده مانند هیپوکلریت سدیم را به سطح فایل هموار میکند.برخی مطالعات ایجاد حفرات ریز در سطح فایل در اثر خوردگی با یون کلر موجود در هیپوکلریت و شکست فایل را از عوارض استفاده از هیپوکلریت میدانند.

اما در خصوص استفاده کلینیکی و روش معمول استفاده از محلول های شستشو بر خصوصیات سطحی فایل اختلاف نظر وجود دارد.

آقای Busslinger  وBarbakow اثر هیپوکلریت با غلظت های متفاوت را بر خوردگی سطح فایل ارزیابی کردند.

نتیجه مطالعه آنها هیچگونه خوردگی فایل در اثر برخورد با هیپوکلریت را نشان نداد.

این نتایج توسط Costa و همکارانش هم تایید شد.

از سوی دیگر نتیجه مطالعه Costa و همکاران خوردگی سطح فایل در اثر هیپوکلریت 1% را نشان داده است.

Yokohama 

و همکاران نیز در مطالعه ای بیان کردند که سطح فایل های نیکل تیتانیوم در شرایط خاصی از نظر استرس در برخورد با هیپوکلریت سدیم دچار خوردگی می شود.

مطالعه ای دیگر به بررسی اثر غوطه ور سازی در هیپوکلریت سدیم روی گشتاور و مقاومت در برابر خستگی دو نوع فایل پرو فایل و race  پرداخته است.

نتایج نشان داد که مقاومت در برابر cyclic fatigue  به طور قابل توجهی کاهش یافت.و اگر دمای محلول شستشو گرم تر شود،باز هم مقاومت کمتر میشود.

مطالعه دیگری همین شاخص را در مورد سیستم های twisted file ,Revo  s s  u  ,mtwo  مورد ارزیابی قرار داد و نتایج تاثیر خاصی را نشان نداد.

با توجه به نتایج متفاوت مطالعات ذکر شده،به نظر میرسد که روش های معمول پاکسازی با شستشو دهنده ها تاثیر چندانی بر کیفیت ابزار های نیکل تیتانیوم ندارد و در صورت استفاده صحیح و اصولی  و عدم استفاده بیش از حد وسیله ،میتوان بدون مشکل از وسایل روتاری در داخل کانال استفاده کرد.

به علاوه خوردگی وسایل نیکل تیتانیوم  در کلینیک به طور قابل توجهی تاثیری بر شکست وسیله ندارد.مگر آنکه وسیله درون هیپوکلریت سدیم با دمای بیش از 60 درجه سلسیوس قرار گیرد.

🔵 اثر استریلیزاسیون بر فایل روتاری

امروزه اغلب شرکت ها فایل های خود را به صورت یکبار مصرف ارائه میکنند.

در حالیکه کلینیسین ها به دلایل مالی تمایل به استفاده متعدد از فایل را دارند.

بنابراین این وسایل باید پروسه استریلیزاسیون با اتوکلاو را هم تحمل کنند.

فرضیه ای میگوید که اعمال حرارت اضافی بر وسایل نیکل تیتانیوم منجر به افزایش  انعطاف پذیری این وسایل میگردد.

Serene

و همکاران بر اساس همین فرضیه پیشنهاد کردند که تغییر شکل وسایل نیکل تیتانیوم که در طول استفاده کلینیکی آنها رخ میدهد،میتواند در طول استریلیزاسیون در اتوکلاو به حالت اولیه برگردد.

در مطالعه ای دیگر Melo و همکاران نشان دادند که پس از 5 سیکل اتوکلاو سختی وسایل نیکل تیتانیوم 10% افزایش می یابد.

این نتایج توسط مطالعات دیگر نیز تایید شده است.

از سوی دیگر Silvaggio و Hicks در مطالعه خود نشان دادند که استریلیزاسیون در اتوکلاو یا فور تاثیری بر خواص وسایل نیکل تیتانیوم ندارد.

Hits

و همکاران نیز این نتیجه را تایید کردند.

اگر چه تحقیقات پیرامون اتوکلاو و آثار آن بر خواص مختلف فایل های نیکل تیتانیوم همچنان ادامه دارد اما ذکر این نکته حائز اهمیت است که برند فایل مهمترین عاملی است که اثر بر میزان مقاومت فایل به خستگی ،خوردگی و شکست اثبات شده است.

اما کلا میتوان گفت که افزایش سیکل های اتوکلاو میتواند آثار مخربی روی فایل ها داشته باشد.

طی 4 سال اخیر تعدادی تولید کنندگان شروع به استفاده از الکتروپالیش کرده اند.که فرآیندی است که بی نظمی های سطحی مانند برآمدگی های سطح فلز را از بين میبرد.

باور اینست که این فرآیند خواص ماده مخصوصا مقاومت در برابر خستگی و خوردگی را ارتقا میدهد.

اما پیرامون این مسئله تفاوت نظر وجود دارد

برخی محققان معتقدند که الکترو پالیش توان برشی فایل را ارتقا میدهد.

با توجه به ادامه مطالعات و پیشرفت گسترده و روزانه وسایل نیکل تیتانیوم هنوز نتیجه قطعی در خصوص تاثیر استریلیزاسیون و همچنین مواد شستشو دهنده داخل کانال بر فایل ها وجود ندارد.

از اینرو انجام روش های معمول بلامانع است.!

 

پایان

درباره‌ی admin

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *