آرچ وایرها (Archwires) سیم‌های ارتودنسی هستند که درون براکت‌ها قرار می‌گیرند و نقش اصلی در انتقال نیرو و حرکت دادن دندان‌ها دارند. انتخاب نوع آرچ وایر بسته به مرحله درمان (ابتدایی، میانی، نهایی) و نوع حرکت مورد نیاز دندان‌ها انجام می‌شود.

1. Copper NiTi Archwire (آرچ وایر مسی)

• از آلیاژ نیکل-تیتانیوم به همراه مس ساخته شده.

• مس باعث افزایش پایداری حرارتی و بیومکانیکی می‌شود.

• این نوع وایر خاصیت سوپرالاستیسیته و حافظه شکلی دارد، یعنی پس از تغییر شکل به حالت اولیه برمی‌گردد.

• نیروهای سبک و یکنواختی اعمال می‌کند → مناسب برای مراحل ابتدایی درمان.

• در دماهای مختلف (سرد/گرم) پاسخ متفاوتی می‌دهد و کنترل بالایی در حرکت دندان‌ها فراهم می‌کند.

2. NiTi Archwire (نیکل-تیتانیوم)

• پرکاربردترین نوع سیم ارتودنسی در فاز اولیه.

• بسیار انعطاف‌پذیر و مقاوم در برابر تغییر شکل دائمی.

• قابلیت حافظه شکلی (Shape Memory) دارد.

• فشار ملایم و مداومی وارد می‌کند، بنابراین برای ردیف کردن اولیه دندان‌ها و باز کردن فضاها عالی است.

• اما برای مراحل نهایی که نیاز به کنترل دقیق دارد، کمتر استفاده می‌شود.

3. Thermal NiTi Archwire (ترمال نیکل-تیتانیوم)

• نوع خاصی از NiTi است که به تغییرات دما حساس است.

• در دمای پایین (مثلاً هنگام قرار دادن سیم در دهان با خنک کردن) نرم و قابل انعطاف می‌شود.

• در دمای بدن (37 درجه) به شکل اصلی خود برمی‌گردد و نیرو اعمال می‌کند.

• قرار دادن آن برای بیمار راحت‌تر است و سپس در دهان عملکرد بهینه دارد.

• به دلیل همین خاصیت، به آن Heat-Activated Archwire هم می‌گویند.

4. Stainless Steel Archwire (استیل ضدزنگ)

• از قدیمی‌ترین و پرکاربردترین وایرها.

• بسیار سفت و مقاوم است و خاصیت الاستیسیته پایینی دارد.

• نیروهای قوی‌تری نسبت به NiTi وارد می‌کند → برای مراحل میانی و نهایی درمان که نیاز به کنترل دقیق حرکات دندان‌هاست مناسب است.

• برای خم‌کاری و تنظیم دستی بهترین گزینه است چون تغییر شکل دائمی‌اش پایدار است.

5. Reverse Curve of Spee Archwire (ریورس کرو یا منحنی معکوس)

• نوعی طراحی خاص در آرچ وایر که دارای یک انحنای معکوس (Reverse Curve) است.

• معمولاً از جنس NiTi یا استیل ساخته می‌شود.

• کاربرد اصلی:

  • باز کردن بایت عمیق (Deep Bite Correction)

  • کنترل سطح اکلوزال

  • کمک به تنظیم انحنای Spee طبیعی.

• باعث می‌شود دندان‌های قدامی کمی باز شوند و دندان‌های خلفی به سمت اکستروژن هدایت شوند.

🔸 جمع‌بندی

• NiTi و Copper NiTi → برای مراحل اولیه درمان، به دلیل انعطاف بالا و اعمال نیروهای سبک.

• Thermal NiTi → همان کاربرد NiTi ولی با کنترل راحت‌تر به‌خاطر حساسیت به دما.

• Stainless Steel → برای مراحل میانی و نهایی، جایی که نیاز به کنترل و حرکات دقیق است.

• Reverse Curve Archwire → ابزاری تخصصی برای اصلاح مشکلات اکلوزالی مثل Deep Bite.