سهشنبه 14 اسفند 1403
شستشوی کانال ریشه یکی از مراحل اساسی در درمان ریشه (اندودانتیکس) است که تأثیر قابلتوجهی بر موفقیت درمان دارد. شویندههای دندانپزشکی مختلفی برای حذف دبریهای آلی و معدنی از کانال ریشه استفاده میشوند. از جمله این شویندهها میتوان به (EDTA) اتیلن دی آمین تترا استیک اسید، هیپوکلریت سدیم (NaOCl)، کلرهگزیدین (CHX) و سالیسیلاتها اشاره کرد. در این مقاله، به بررسی شویندههای اصلی مورد استفاده در دندانپزشکی پرداخته و مزایا و معایب هر یک را تحلیل خواهیم کرد.
EDTA: نقش و کاربردها
EDTA یک ماده کیلیتکننده است که در دندانپزشکی برای حذف لایه اسمیر و باز کردن توبولهای عاجی استفاده میشود. این ماده از طریق اتصال به یونهای کلسیم، مواد معدنی را حل کرده و سطح دندان را برای پرکردن بهتر آماده میکند.
ویژگیهای شیمیایی و عملکرد
EDTA یک ترکیب اسیدی ضعیف است که در محلولهای ۱۵ تا ۱۷ درصد برای شستشوی کانال ریشه استفاده میشود. این ماده با حذف مواد معدنی از لایه اسمیر، دیوارههای کانال ریشه را تمیز کرده و باعث بهبود چسبندگی مواد پرکننده به عاج دندان میشود. استفاده از EDTA معمولاً در کنار هیپوکلریت سدیم صورت میگیرد تا ترکیبی از خاصیت حلکنندگی مواد آلی و معدنی به دست آید.
مزایا
معایب
هیپوکلریت سدیم (NaOCl)
هیپوکلریت سدیم یکی از پرکاربردترین شویندههای دندانپزشکی است که به دلیل خاصیت حلکنندگی بالا برای بافتهای نکروزه و ویژگیهای ضدعفونیکننده قوی مورد استفاده قرار میگیرد.
ویژگیهای شیمیایی و عملکرد
هیپوکلریت سدیم یک ترکیب کلردار قلیایی است که در غلظتهای ۰.۵ تا ۵.۲۵ درصد برای شستشوی کانال ریشه استفاده میشود. این ماده قادر است بافتهای آلی را حل کرده و دیوارههای کانال را از میکروارگانیسمها پاک کند. همچنین خاصیت ضدباکتریایی آن، به ویژه علیه باکتریهای مقاوم مانند Enterococcus faecalis، بسیار مؤثر است.
مزایا
معایب
کلرهگزیدین (CHX)
کلرهگزیدین یک ضدعفونیکننده کاتیونی با طیف گسترده است که به دلیل اثر ضدباکتریایی طولانی مدت و سازگاری با بافتهای دهانی، در دندانپزشکی به کار میرود.
ویژگیهای شیمیایی و عملکرد
کلرهگزیدین معمولاً در غلظت ۰.۲ تا ۲ درصد برای شستشوی کانال ریشه استفاده میشود. این ماده قادر است به دیوارههای کانال متصل شده و اثر ضدمیکروبی طولانیمدتی ایجاد کند. برخلاف هیپوکلریت سدیم، کلرهگزیدین نمیتواند بافتهای نکروزه را حل کند، اما به دلیل ماندگاری بالا، به عنوان یک عامل کمکی در کاهش احتمال آلودگی مجدد کانال استفاده میشود.
مزایا
معایب
مقایسه و ترکیب شویندهها
در عمل، اغلب از ترکیب چند شوینده برای افزایش کارایی استفاده میشود. به عنوان مثال:
درخت مسواک: مزایای سلامتی و کاربردهای صنعتی
ادامه مطلب
ضایعات مربوط به ویروس هرپس در مخاط دهان
ادامه مطلب
پروتکلهای نوین احیای پالپ و بازسازی بافت دندانی: از تاثیر استرس مثبت بر درمان تا فناوری های نوین
ادامه مطلب
نقش تحول آفرین هوش مصنوعی در دندانپزشکی
ادامه مطلب